Włosy stanowią ważny element naszej estetyki i wpływają na naszą samoocenę.
Z tego powodu utrata włosów jest dla wielu osób poważnym problemem, który wpływa na ich samopoczucie. W poszukiwaniu skutecznych sposobów na zapobieganie wypadaniu włosów i stymulowanie ich wzrostu wiele osób zwraca się ku naturalnym produktom, w tym olejkom eterycznym. Jednym z takich olejków jest miętowy olejek eteryczny. W niniejszym artykule przeanalizujemy badania naukowe dotyczące wpływu miętowego olejku na wzrost włosów.
Wprowadzenie
Wypadanie włosów to problem, z którym boryka się wiele osób na całym świecie. Wiele czynników może wpłynąć na wypadanie włosów, w tym czynniki genetyczne, choroby, stres, niewłaściwa dieta i wiele innych. Istnieje wiele produktów na rynku, które mają na celu zapobieganie wypadaniu włosów i stymulowanie ich wzrostu. Jednym z takich produktów jest miętowy olejek eteryczny.
Miętowy olejek eteryczny jest pozyskiwany z liści mięty pieprzowej i ma wiele zastosowań w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Miętowy olejek eteryczny jest znany ze swoich właściwości antybakteryjnych, przeciwzapalnych i przeciwutleniających. W ostatnich latach przeprowadzono badania naukowe, aby zbadać wpływ miętowego olejku na wzrost włosów.
Badania naukowe nad wpływem stosowania olejku z mięty pieprzowej na włosy
Cały ten wątek opiera się na jednym badaniu. Oh, Park i Kim (2014) sprawdzili działanie olejku miętowego u myszy C57BL/6 — nie u ludzi. Przez cztery tygodnie aplikowano zwierzętom na skórę jeden z czterech preparatów:
- sól fizjologiczna,
- olej jojoba,
- 3% minoksydyl
- 3% miętowy olejek eteryczny.
Wpływ tych aplikacji na wzrost włosów został oceniony pod kątem wzrostu włosów, analizy histologicznej, aktywności enzymu fosfatazy alkalicznej (ALP) oraz ekspresji genów czynnika wzrostu podobnego do insuliny-1 (IGF-1), znanego biomarkera wzrostu włosów.
Z grupy eksperymentalnej, miętowy olejek eteryczny wykazał najbardziej wyraźny wpływ na:
- wzrost włosów;
- obserwowano znaczny wzrost grubości skóry,
- wzrost liczby mieszków włosowych oraz ich
- wzrost głębokości mieszków włosowych.
Aktywność ALP oraz ekspresja IGF-1 również znacznie wzrosły w grupie stosującej miętowy olejek eteryczny. Wyniki te sugerują, że miętowy olejek eteryczny indukuje szybki etap anagen i może być używany jako praktyczny środek do stymulowania wzrostu włosów bez zmiany przyrostu masy ciała i efektywności odżywczej.
Czego to badanie nie mówi. Myszy C57BL/6 to model, w którym cykl włosowy jest zsynchronizowany i stosunkowo łatwo go pobudzić. Wynik uzyskany na ogolonym grzbiecie myszy w cztery tygodnie nie przekłada się wprost na ludzką skórę głowy ani na łysienie androgenowe. Badania z udziałem ludzi dla olejku miętowego i porostu włosów po prostu nie ma — i to jest tu równie ważna informacja jak sam wynik u myszy.
Jak działa miętowy olejek eteryczny na włosy?
Miętowy olejek eteryczny działa na włosy na kilka sposobów. W badaniach na myszach C57BL/6 wykazano, że miętowy olejek eteryczny stymuluje wzrost włosów poprzez promowanie utrzymania unaczynienia skóry mieszków włosowych, co może przyczynić się do indukcji wczesnego etapu anagen. Wzrosła też aktywność fosfatazy alkalicznej (ALP) — enzymu, którego aktywność w brodawce włosa traktuje się jako marker fazy anagenu — oraz ekspresja IGF-1, jednego z czynników wzrostu związanych z cyklem włosowym. To są markery zmiany, nie dowód na jej trwałość.
Osobną rzeczą, potwierdzoną już u ludzi, jest samo uczucie chłodu i mrowienia po wcierce. Odpowiada za nie mentol, który pobudza receptory zimna w skórze. W badaniu Craigheada i Alexander (2016) na zdrowych ochotnikach miejscowo nałożony mentol zwiększał przepływ krwi w skórze zależnie od dawki, a stężenie skuteczne wypadło w okolicach 1%. Dotyczy to przepływu w skórze, nie porostu włosów — ale tłumaczy, skąd bierze się wrażenie „pracującej” skóry głowy.
Jak stosować olejek miętowy, eteryczny na włosy?
Olejku miętowego nie nakłada się na skórę głowy w postaci czystej — w takiej formie potrafi wywołać silne podrażnienie. Do wcierki rozcieńcz go w oleju bazowym do 1–2%, czyli 3–5 kropli na łyżkę stołową (ok. 15 ml) jojoby, oleju ze słodkich migdałów albo arganowego. Mieszankę nakłada się na przedziałki, masuje opuszkami palców i zmywa po 30 minutach do 2 godzin. Krok po kroku opisaliśmy to w poradniku stosowania olejków z rozmarynu i mięty na włosy.
Jeśli wolisz szampon, dodaj jedną kroplę do porcji wyciśniętej na dłoń i rozetrzyj przed nałożeniem. Nie wlewaj olejku do całej butelki kosmetyku — może to zaburzyć układ konserwantów.
W omawianym badaniu olejek miętowy stosowano u myszy w rozcieńczeniu 3% w oleju jojoba, na ogolony grzbiet — nie na ludzką skórę głowy.
Ważne jest, aby miętowy olejek eteryczny stosowany na włosy był dobrze rozpuszczony w innej substancji, w której olejki się rozpuszczają, takiej jak olej kokosowy, jojoba lub inny tłuszcz, aby uniknąć podrażnienia skóry.
Czy miętowy olejek eteryczny może powodować skutki uboczne?
Miętowy olejek eteryczny jest zwykle bezpieczny w użyciu, ale w niektórych przypadkach może powodować skutki uboczne. Nie należy stosować miętowego olejku eterycznego na skórze uszkodzonej lub podrażnionej, ponieważ może to pogorszyć podrażnienie. Osoby z alergią na miętę powinny unikać stosowania miętowego olejku eterycznego. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać stosowanie olejku i skonsultować się z lekarzem. Trzymaj olejek z dala od oczu — powoduje silne łzawienie i pieczenie. Jeśli mimo to trafi w ich okolicę, przemyj ją wacikiem nasączonym olejem roślinnym (jojoba, oliwa, olej słonecznikowy), nie wodą: olejek rozpuszcza się w tłuszczu, a woda go tylko rozprowadza. Przy utrzymującym się bólu albo zaburzeniach widzenia skontaktuj się z lekarzem.
Przed pierwszą wcierką zrób próbę uczuleniową: wetrzyj odrobinę rozcieńczonej mieszanki w zgięcie łokcia i odczekaj 24 godziny. Tisserand i Young w Essential Oil Safety odradzają nakładanie olejków bogatych w mentol i 1,8-cyneol na twarz i w jej okolicę u niemowląt i małych dzieci — mentol może u nich wpływać na oddychanie.
Nie tylko miętowy olejek eteryczny
Olejek miętowy nie jest jedynym olejkiem badanym w tym kontekście, ale dowody są bardzo różnej jakości. Najmocniejsze ma olejek rozmarynowy: w badaniu Panahiego i wsp. (2015) stu mężczyzn z łysieniem androgenowym stosowało przez pół roku olejek rozmarynowy albo 2-procentowy minoksydyl. Po sześciu miesiącach liczba włosów wzrosła w obu grupach, bez istotnej różnicy między nimi, a świąd skóry głowy zgłaszano częściej w grupie minoksydylu. Z kolei dla olejku, po który sięga się przy łupieżu — olejku z drzewa herbacianego — danych o poroście włosów nie ma wcale. Przegląd systematyczny badań z randomizacją nad tym olejkiem (Kairey i wsp., 2023) obejmuje stomatologię, dermatologię i okulistykę, ale porostu włosów nie wymienia wśród badanych punktów końcowych. Olejek lawendowy ma na koncie badanie tego samego typu co miętowy, czyli na myszach C57BL/6 (Lee i wsp., 2016). Popularność w sieci i siła dowodów to w tym temacie dwie różne rzeczy — przegląd badań nad rozmarynem i miętą pieprzową na włosy pokazuje, gdzie dokładnie przebiega ta granica.
Podsumowanie
U myszy C57BL/6 olejek miętowy w 3-procentowym rozcieńczeniu przyspieszył porost włosów, zwiększył grubość skóry właściwej oraz liczbę i głębokość mieszków, a także podniósł aktywność ALP i ekspresję IGF-1 (Oh i wsp., 2014). Badania z udziałem ludzi dla mięty i porostu włosów nie ma, więc traktuj ten olejek jako obiecujący dodatek do pielęgnacji, a nie jako sposób na łysienie. Można stosować miętowy olejek eteryczny na włosy na wiele sposobów, ale ważne jest, aby unikać stosowania olejku na skórze uszkodzonej lub podrażnionej. Przy prawidłowym rozcieńczeniu olejek miętowy jest bezpieczny w użyciu, ale w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać stosowanie olejku i skonsultować się z lekarzem.
Literatura naukowa
- Oh, J.Y., Park, M.A., Kim, Y.C. (2014). Peppermint oil promotes hair growth without toxic signs. Toxicological Research, 30(4), 297–304. DOI: 10.5487/TR.2014.30.4.297 — badanie na myszach.
- Panahi, Y., Taghizadeh, M., Marzony, E.T., Sahebkar, A. (2015). Rosemary oil vs minoxidil 2% for the treatment of androgenetic alopecia: a randomized comparative trial. Skinmed, 13(1), 15–21. PMID: 25842469 — badanie z udziałem ludzi.
- Lee, B.H., Lee, J.S., Kim, Y.C. (2016). Hair growth-promoting effects of lavender oil in C57BL/6 mice. Toxicological Research, 32(2), 103–108. DOI: 10.5487/TR.2016.32.2.103 — badanie na myszach.
- Craighead, D.H., Alexander, L.M. (2016). Topical menthol increases cutaneous blood flow. Microvascular Research, 107, 39–45. DOI: 10.1016/j.mvr.2016.04.010 — badanie z udziałem ludzi.
- Kairey, L., Agnew, T., Bowles, E.J., Barkla, B.J., Wardle, J., Lauche, R. (2023). Efficacy and safety of Melaleuca alternifolia (tea tree) oil for human health — a systematic review of randomized controlled trials. Frontiers in Pharmacology, 14, 1116077. DOI: 10.3389/fphar.2023.1116077 — przegląd systematyczny.
- Tisserand, R., Young, R. (2014). Essential Oil Safety: A Guide for Health Care Professionals. Wyd. 2. Churchill Livingstone / Elsevier — podręcznik.
Pełną listę źródeł, na których opieramy treści AromaLab, znajdziesz w bibliografii naukowej. Badanie, od którego zaczął się ten tekst, przeczytasz w całości tutaj:
Peppermint Oil Promotes Hair Growth without Toxic Signs (pełny tekst w PubMed Central).
